1800’lü yıllardan günümüze gelen Trabzon dondurması coğrafi işaret aldı

Trabzon’un geleneksel lezzetleri arasında yer alan Trabzon dondurması, Türk Patent ve Marka Kurumu’nca coğrafi işaretle tescillendi. Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası’nın (TTSO) başvurusu üzerine 17 Eylül 2026 tarihinde tescillenen Trabzon dondurması ile kentin coğrafi işaretli ürün sayısı 16’ya yükseldi.

Geçmişi 1800’lü yıllara uzanan Trabzon dondurması, üretiminde kullanılan yöresel ürünleriyle de dikkat çekiyor. Hamsiköy yaylalarından elde edilen süt ile doğal salebin bir araya gelmesiyle hazırlanan dondurma, kendine özgü lezzetiyle Trabzon’un gastronomi değerleri arasında yer alıyor.

Tescilin ardından Trabzon dondurmasının İstanbul ve Ankara’da yaygınlaştırılması hedeflenirken, ürünün sonraki durağının Avrupa pazarı olması planlanıyor.

TTSO Başkanı Erkut Çelebi, Trabzon’un coğrafi işaretli ürün sayısının 16’ya ulaşmasının mutluluk verici olduğunu belirterek, kentte 4 ürün için daha coğrafi işaret çalışmalarının sürdüğünü söyledi. Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) ile yürütülen proje kapsamında her ilçeye ayrı coğrafi işaretli ürün kazandırılması için çalışmalara başladıklarını ifade eden TTSO Başkanı, Trabzon dondurmasının da kente önemli bir katma değer sağlayacağını belirtti.

Trabzon dondurmasının coğrafi işaret almasının turizme de katkı sağlayacağını kaydeden Çelebi, "Trabzon’un coğrafi işaret sayısının 16 olması bizi her geçen gün mutlu ediyor. 4 tane daha coğrafi işaret alacağımız ürünlerimiz var. DOKA ile yaptığımız bir projede her ilçeye ayrı coğrafi işaretli ürünler konusunda çalışmalara başladık. Trabzon dondurmasına coğrafi işaret alınması hem turizme destek verecek hem de dünyaya açılması noktasında çalışmalar yapılacak. Trabzon dondurması 1800’lü yıllara kadar dayanan bir geçmişi var. Trabzon dondurmasını sade dondurma olarak düşünebilirsiniz. Sadesi daha çok ön plana çıkıyor. Organik meyveli Trabzon dondurmaları da üretiliyor" dedi.

Trabzon dondurmasının kent için önemli bir marka olacağına inandığını ifade eden TTSO Başkanı Çelebi, "Trabzon dondurması Trabzon şehrine katma değer katacak ayrıca Trabzon ismini dünyada duyuracağına inanıyorum. Devamı gelecek. Dondurma bizim için çok önemli bir marka olacak. Dondurmanın ana maddesi inek veya keçi sütü. Onun yanında az şeker kullanılıyor. Ayrıca salep var. O çok kıymetli. Salebin kalitesi tatlandırmayı belirliyor. Türkiye’nin önemli bir markası olan Maraş dondurması var. Avrupa’ya gidince de Roma dondurması ön plana çıkıyor. Trabzon dondurması üçüncü bir şehir ismi olarak dünyada markalaşacaktır" diye konuştu.

Hamsiköy sütü ve doğal salep

Lokma Tatlı Dünyası Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Aktürk, Trabzon’da dondurma kültürünün 1800’lü yıllara dayandığı belirterek, "Akçaabat’ta kar kuyularından alınan karlarla yapılan dondurmalar soğutuluyordu. Tarih o zamanlara kadar gidiyor. Teknoloji geliştikçe soğutucular çıktı. Dondurma Trabzon’da böylelikle yaygınlaştı" dedi.

Coğrafi işareti alınan Trabzon dondurmasının Hamsiköy bölgesinin yaylalarından elde edilen sütlerle yapıldığını ifade eden Aktürk, bölgedeki ot florasının sütün lezzetini etkilediğini belirtti. Aktürk, "O bölgenin ot florasının çok farklı olmasından dolayı sütü çok lezzetli oluyor. Yağlı ve kaliteli süt geliyor. Bu süt ile kaliteli salebi birleştirdiğimizde kaliteli bir ürün çıkıyor. Bu üründe sadece malzemenin kaliteli olması değil, kaliteli bir işçilik ve kaliteli bir reçete oluşturulması baş faktör oluyor" diye konuştu.

Trabzon dondurmasının reçetesi

Trabzon dondurmasıyla ilgili Atatürk Üniversitesi’nde tahliller yapıldığını kaydeden Aktürk, "Atatürk Üniversitesi’nde tahlilleri yapıldı. Akademik çalışmaların ardından TTSO bu işe sahip çıktı. Bugün dünyada Roma ve Maraş’ın ardından üçüncü ilin dondurma markası oluştu. İşimiz burada bitmiyor, bunu dünyaya duyurmamız gerekiyor. İstanbul ve Ankara’ya Trabzon dondurmamızı gönderiyoruz" şeklinde konuştu.

Trabzon dondurmasının reçetesinde Hamsiköy sütü ve doğal salebin bulunduğunu belirten Aktürk, "Bizim reçetemiz Hamsiköy’ün sütü, doğal salep ama her salep aynı ürün olacak diye bir reçete yok. Salebin karışımı, çeşitliliği, nasıl kaynatıldığı, sonraki aşamaları önemli. Dondurmayı artık bölgemizde yetişen ligarba ve aronya gibi ürünlerle de yapıyoruz. Bu ürünleri dondurmayla buluşturuyoruz. Yerelden genele Trabzon’un bir dondurması var. Lokdo olarak biz buna ön ayak olduk. Artık bundan sonra el birliğiyle bir dondurma sektörünün oluşması en büyük dileğimdir" ifadelerini kullandı.

Hedef Avrupa pazarı

Coğrafi işaretin sade dondurma için alındığını ifade eden Aktürk, "Coğrafi işareti alınan sade dondurma. Ama bizim üretimimizde meyveli olarak yapılan dondurmaların hepsi Trabzon’un sade dondurmasından yapılıyor. Bütün meyveleri salep ve süt ile buluşturuyoruz. Onun da ayrı bir yöntemi var. Avrupa ile görüşmelerimiz sürüyor. İnşallah onu başaracağız. Altyapısını oluşturduk. Bu şehirdeki üretimi sadece bu şehirde tükettiğimiz zaman bu şehre bir faydası olmaz. Bu şehirde üretip ülkenin dışına ürünümüzü pazarlarsak hem şehir, hem biz, hem köylü kazanır" dedi.