ABD’den Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne yaptırım kararı

Yürürlüğe gireceği belirtilirken, Avrupa Birliği (AB) ve Birleşmiş Milletler (BM) karara tepki gösterdi.

ABD, Uluslararası Adalet Divanı (UAD) eski yargıcı Navanethem "Navi" Pillay’ın 2026 Nobel Barış Ödülü’ne layık görülmesinden kısa bir süre sonra Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) yönelik yaptırım kararı alındığını açıkladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, "Başkan Trump, UCM’nin Amerikalıları yargılamasına asla izin vermeyecek. Bu nedenle ABD bugün UCM’ye yönelik yaptırımlar uygulamaktadır. Bu yasa dışı mahkemeyle yapılan işlemleri yasaklayarak, kaynaklarını kesecek ve operasyonel kabiliyetlerini felç edeceğiz" ifadelerini kullandı.

"Müttefiklerimizin mahkemeyi dizginlemelerini bekliyoruz"

Yaptırımların mahkemeye ve üye devletlerine ABD’nin endişelerini giderme fırsatı tanıyacak şekilde yapılandırıldığını belirten Rubio, taleplerinin karşılanmaması halinde yaptırımların yürürlüğe gireceğini bildirdi. ABD Dışişleri Bakanı, "Ya UCM tehditlerine son verecek ya da UCM’yi ortadan kaldıracağız. Büyük kısmı UCM’nin parçası olan ve savunmaları için Amerikan askerlerine güvenen müttefiklerimizin mahkemeyi dizginlemelerini bekliyoruz" dedi.

ABD Hazine Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ise, yaptırımların 6 ay sonra yürürlüğe gireceği belirtilerek, iletişim, yazılım, ödeme, emeklilik ve tutuklularla bağlantılı işlemler için bazı istisnalar uygulanacağı kaydedildi. Soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ve saldırı suçu kapsamında bireylerin cezai sorumluluğunu değerlendirme yetkisiyle 2002 yılında kurulan UCM ile uzun süredir ihtilaf yaşayan ABD yönetimi, yeni yaptırım kararıyla mahkemeye hizmet sağlayan şirketleri hedef alıyor.

BM: "Ceza adaleti arayışına ciddi bir darbe"

ABD’nin UCM’ye yönelik yaptırım kararına Avrupa Birliği (AB) ve Birleşmiş Milletler’den (BM) tepki geldi. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD’nin UCM’ye yönelik yaptırımlarını kınayarak, kararın uluslararası ceza adaleti arayışına ciddi bir darbe vurduğunu belirtti. Açıklamada, yaptırımların mahkemenin BM Güvenlik Konseyi ve Roma Statüsü’ne taraf devletler tarafından önüne getirilen dosyalara ilişkin görevini yerine getirme ve mağdurlar için adaleti sağlama kapasitesini olumsuz etkileyeceği kaydedildi.

UCM’ye ev sahipliği yapan Hollanda ile AB’den yapılan açıklamalarda da, mahkemenin faaliyetlerini sürdürebilmesi için gerekli adımların atılacağı bildirildi. Hollanda Başbakanı Rob Jetten, yaptırımların yürürlüğe girmesine kadar geçecek 6 aylık sürede ABD ile diyaloğun sürdürülmesinin "kritik" olduğunu vurguladı.

AB: "UCM’nin çalışmalarının korunması AB için öncelik"

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise açıklamasında, UCM’nin uluslararası ceza adaleti sisteminin temel taşlarından biri olduğunu belirterek, mahkemenin uluslararası hukuk kapsamındaki en ağır suçlardan sorumlu kişileri yargıladığını vurguladı. Kallas, UCM’nin çalışmalarının korunmasının AB için öncelik olduğunu kaydederek, "ABD’nin yaptırım uygulama niyetini açıklamasının ardından UCM Başkanı Tomoko Akane ile görüştüm. Tedbirlerin yürürlüğe girmesinden önceki 6 aylık süre, diyalog için bir fırsat sunuyor" ifadelerini kullandı.

UCM, Netanyahu hakkında tutuklama emri çıkarmıştı

UCM, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki yoğun saldırıları ve soykırımı nedeniyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işledikleri gerekçesiyle tutuklama emri çıkarmıştı.