Bakan Fidan: "Altını çizmemiz gereken nokta istisnasız bir şekilde hep beraber diyaloğun tek çözüm yolu olduğu meselesi"

Tek çözüm yolu olduğu meselesi. masa etrafındaki ülkelerin İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Suudi Arabistan, Pakistan, Mısır ve Türkiye’nin aynı fikirde olmaları ve bu konuda dünyaya aynı mesajı vermeleri. Tabii ki Hürmüz Boğazı’nın bir an önce açılması gerekiyor. Piyasalara olan negatif etkisinin artık ortadan kalkması lazım" dedi.

İstanbul’da düzenlenen R4 (Türkiye, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan) ve R4+E3 (İngiltere, Almanya, Fransa) Dışişleri Bakanları toplantıları Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ev sahipliğinde gerçekleşti. Toplantılara Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan katıldı. 7 ülke, R4+E3 formatında ilk kez Türkiye’nin inisiyatifiyle bir araya gelmiş oldu. Program kapsamında ikili görüşmelerin ardından Bakan Fidan, basın toplantısının ardından soruları cevapladı.

"Diyalog tek çözüm yolu"

Bakan Fidan, "Bu olayda diplomasiye de çok büyük bir alan var, savaşa da çok büyük bir alan var. Özellikle ilgili bu konuda nasıl tutum alacağına bağlı. Dolayısıyla bugünkü toplantıda aslında altını çizmemiz gereken nokta bizim istisnasız bir şekilde hep beraber diyaloğun tek çözüm yolu olduğu meselesi. Burada tabii ki hiç kimsenin başka ülkenin haklarına vesaire tecavüzüne izin veriyoruz manasına gelmiyor veya Hürmüz Boğazı’nın kapalı tutulmasına izin verileceği manasına gelmiyor. Fakat burada daha fazla savaşın yayılmasına engel veren, daha fazla yıkıma yol açmadan bu meseleyi nasıl hallederiz onun parametresi açıkça konuşuldu. Burada detaylara girmek istemiyorum ama önemli olan ifade ettiğim gibi masa etrafındaki ülkelerin İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Suudi Arabistan, Pakistan, Mısır ve Türkiye’nin aynı fikirde olmaları ve bu konuda dünyaya aynı mesajı vermeleri. Tabii ki Hürmüz Boğazı’nın bir an önce açılması gerekiyor. Piyasalara olan negatif etkisinin artık ortadan kalkması lazım. Dediğim gibi, İran’a da yapılacak askeri müdahale hiçbir şekilde çözüm değil. Bunu hiç kimse şu anda onaylamıyor. Onun yerine diplomasinin en iyi yol olduğu konusunda Türkiye’nin görüşü vardı zaten o görüş diğer ülkeler tarafından da paylaşılıyor. Paylaşılmakta da kalmıyor aynı zamanda savunuluyor" dedi.

"Bu platformu kurmaya neden ihtiyaç duyduk" sorusu üzerine Bakan Fidan, "Açıkçası biliyorsunuz, zaten bu iki format da kendi içerisinde, kendi bulunduğu coğrafyadaki sorunlarla ilgili çalışan formatlar. Avrupa üçlüsü var, diğer taraftan bizim bölgesel dörtlümüz var. Bu bölgesel dörtlünün gerçekten ortaya koyduğu çok verimli sonuçlar var. Bir noktada aslında iki coğrafyada meydana gelen soruna her iki tarafı etkilediği için bir araya gelip sorunları topyekûn konuşma görüşme kararı aldık. Tabii bizim platformumuzun en önemli özelliği gayri resmi bir platform olması, esnek olması, serbestçe fikirlerimizin ortaya konması ve bu fikirler etrafında bir takım politikalar oluşturulması gerekirse somut eylem aşamalarının belirlenmesi gibi çok fazla faydası var. Hem yapısı itibari ile hem uygulaması itibari ile bu açıdan biz bu formatın doğru olduğunu düşünüyoruz. Aynı zamanda Ortadoğu’da olan bir olayın Avrupa’yı, Avrupa olan olayın Ortadoğu’yu etkilediği bir dünyada yaşıyoruz. Her iki coğrafya da birbirinin coğrafi olarak tarih olarak bir noktada kültür olarak devamlılığı yapıyor. Türkiye bunların tam geçiş noktasında bulunmakta. Seçimlere giderken İsrail’de yapılan retoriklerde Türkiye’nin kullanılması meselesini biz kategorik olarak reddediyoruz. Buradaki siyasal ucuzculuğun, Türkiye’yi yererek, şeytanlaştırarak birtakım siyasal, radikal partilerin tabanda oy toplama çabalarının da açıkçası ucuz bir siyasi hamle olarak görüyoruz. Bununda çok ciddiye alınacak bir tarafı yok" dedi.

"Ortak fikir mümkünse en kısa zamanda bir ateşkesin ve buna dayalı bir barış anlaşmasının Ukrayna’da hayata geçmesi"

Bakan Fidan, "Bütün katılımcıların ortak fikri, mümkünse en kısa zamanda bir ateşkesin ve buna dayalı bir barış anlaşmasının Ukrayna’da hayata geçmesi. Masadaki bütün taraflar bun canı gönülden ister durumda. Bunun olmadığı taktirde Karadeniz’deki seyri sefer güvenliğinin bir an önce hayata geçmesi konusunda adımlar atılması konusunda yeni bir talep var. Türkiye’nin bu noktada mevcut oynadığı rolü ve yaptığımız girişimleri biz kendilerine anlattık, Türkiye özellikle tahıl girişimi ile alakalı şu anda ne türden girişimlerde bulunuyor, taraflarla ne konuşuyor onun istişaresini yaptık. Kendimizin ayrıca bu mesele ile ilgili onlarla istişare etmek istediğimiz hususlar vardı onları da kendileri ile görüştük. Ya savaş dursun durmuyorsa da enerji ve tahıl konusunda bir istisna getirilsin taraflar tarafından. Umarım bir an önce ateşkes gelir, barış gelir. Bu sıkıntıda kökten çözülür ama şu andaki cari meselemiz biz Ukrayna’da ve Rusya’da şu anda bulunan tahılı nasıl dünya piyasalarından çıkartacağız. Bunun için neler yapabiliriz? Bazı teklifler var, görüşler var, tartışmalar var. Onu ilgili taraflarla konuşuyoruz" diye konuştu.