Demansın en yaygın nedeni alzaymır hastalığı

Yaş ilerledikçe zihinsel işlevlerde görülen ilerleyici bozulma, yaşlılık döneminin önemli sağlık sorunlarından biri olarak gösteriliyor. Yaşam süresinin uzamasıyla birlikte demansın, halk arasında bilinen adıyla bunamanın görülme sıklığı da giderek artıyor. Acıbadem Bayındır Kavaklıdere Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Nil Sürsal, demans görülme sıklığının 60-65 yaş grubunda yaklaşık yüzde 1 iken, 75-79 yaşlarında yüzde 6’ya, 80 yaş ve üzerinde ise yüzde 20’nin üzerine çıktığını belirterek, demans vakalarının yaklaşık yüzde 65’inin alzaymır hastalığıyla ilişkili olduğunu söyledi.

Her unutkanlık demans veya alzaymır belirtisi mi

Normal yaşlanma sürecinde beyin işlevlerindeki yavaşlamaya bağlı olarak karmaşık problemleri çözmek için daha fazla zamana ihtiyaç duyulmasının doğal olduğunu vurgulayan Uz. Dr. Nil Sürsal, her unutkanlığın bunama anlamına gelmeyeceğini söyledi. Alzaymır hastalığında beyinde zamanla bazı proteinlerin birikmesi ve sinir hücrelerinin zarar görmesiyle birlikte hücre fonksiyonlarının bozulduğunu, beyin dokusunda küçülme meydana gelebildiğini aktaran Uz. Dr. Nil Sürsal, "Hastalık ilerledikçe özellikle beynin bazı bölgelerinde belirgin bir hacim kaybı ortaya çıkıyor. Bu değişiklikler hafıza, düşünme, konuşma ve günlük işleri yapma gibi birçok zihinsel becerinin giderek bozulmasına yol açabiliyor" diye konuştu.

Alzaymır yavaş ve aşamalı ilerliyor

Alzaymır hastalığının genellikle yavaş ve aşamalı bir şekilde ilerlediğini belirten Uz. Dr. Nil Sürsal, hastalığın hafif bilişsel bozukluk, erken, orta ve ileri evre olmak üzere farklı evrede değerlendirilebildiğini aktardı. Hafif bilişsel bozukluk döneminde kişinin yaşına ve eğitim düzeyine göre beklenenden daha fazla unutkanlık görüldüğünü ifade eden Uz. Dr. Nil Sürsal, "Hastalık ilerledikçe kişi, yeni öğrendiği bilgileri unutmaya, aynı şeyleri tekrar tekrar sormaya, eşyalarının yerini karıştırmaya ve doğru kelimeyi bulmakta zorlanmaya başlıyor. Orta evrede, giyinme, banyo yapma gibi günlük yaşam aktiviteleri için desteğe ihtiyaç duyuluyor, yönünü ve bulunduğu yeri karıştırma, sık sık kaybolma ve el becerilerinde bozulma gibi sorunlar ortaya çıkıyor. İleri evrede ise kişi konuşarak iletişim kurmakta, yürümekte ve tuvalet ihtiyacını kontrol etmekte zorlanıyor ve günlük yaşamını sürdürebilmek için günün her saatinde bakıma ihtiyaç duyabiliyor, zamanla yatağa bağımlı hale gelebiliyor" dedi.

Bu işaretlere dikkat

Uz. Dr. Nil Sürsal, alzaymır hastalığının erken dönemde ortaya çıkabilecek uyarı işaretlerini şöyle açıkladı:

"Günlük yaşamı etkileyen unutkanlık, plan yapma ve problem çözmede güçlük, tarih ve zaman konusunda kafa karışıklığı, konuşma ve yazmada yeni başlayan sorunlar, duygu durumunda ve kişilikte değişiklikler yer alıyor. Kişinin karar verirken veya sorulara yanıt verirken giderek daha fazla başkasının yardımına ihtiyaç duyması da dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında bulunuyor."

Zihin aktif tutulmalı

Alzaymır ve demanstan korunmada sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önem taşıdığını belirten Uz. Dr. Nil Sürsal, şu önerilerde bulundu:

"Zihni aktif tutmak için kitap okumak, bulmaca çözmek ve düzenli zihinsel faaliyetlerde bulunmak öneriliyor. Sosyal yaşamdan kopmamak, düzenli sağlık kontrollerini yaptırmak ve tansiyon, diyabet ve yüksek kolesterol gibi hastalıkları kontrol altında tutmak da riskin azaltılmasına yardımcı oluyor. Sağlıklı ve dengeli beslenmek, düzenli uyumak, depresyon gibi ruhsal sorunları ihmal etmemek, düzenli fiziksel aktivite yapmak, yaşamdan keyif almaya devam etmek de zihinsel sağlığın korunmasında önemli rol oynuyor."