Fon soruşturmasında yeni gelişme: Başsavcılıktan soruşturma izni yazısı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Aklama Suçları Soruşturma Bürosu, fon soruşturması kapsamında yeni bir adım attı. Başsavcılık, yatırım fonlarının denetiminde görev ve sorumluluklarını yerine getirmediğine ilişkin "açık ve yeterli emareler" bulunduğunu belirttiği SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında "görevi kötüye kullanma" suçundan soruşturma izni verilmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığına başvurdu.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçu Soruşturma Bürosunun, 30 Eylül tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderdiği yazının ayrıntıları ortaya çıktı. Başsavcılık, Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında ’görevi kötüye kullanma’ suçundan soruşturma yürütülebilmesi için izin talep etti.

Fonlar üzerinden manipülasyon mercek altında

Savcılığın yazısında; Borsa İstanbul Pay Piyasasında işlem gören hisselerde gerçekleştirildiği değerlendirilen manipülatif eylemlerin portföy yönetim şirketleri ve yatırım fonları aracılığıyla yapıldığına ilişkin ihbar ve tespitler üzerine dört ayrı soruşturmanın kapsamlı şekilde sürdürüldüğü belirtildi.

Soruşturmalarda, Borsa İstanbul’da işlem gören hisseler ile TEFAS’a açık ve kapalı fonların birlikte incelendiği, fonlar ile hisseler arasındaki bağlantılı ve eş zamanlı hareketlerin araştırıldığı kaydedildi. Savcılık, dosyalardaki eylemlerin; nitelikli dolandırıcılık, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama ve piyasa dolandırıcılığı suçları kapsamında değerlendirildiğini bildirdi.

SPK’nın denetim sorumluluğuna dikkat çekildi

Başsavcılık yazısında, SPK’nın yatırım fonları üzerindeki denetim ve inceleme faaliyetlerini finansal ve dijital gözetim mekanizmaları üzerinden çok katmanlı biçimde yürütmekle yükümlü olduğu vurgulandı.

Kurulun özellikle yatırımcı haklarının korunması, fonların mevzuata uygun faaliyet gösterip göstermediğinin denetlenmesi ve piyasa ile fiyat hareketlerinin gözetilmesi konusunda asli sorumluluğu bulunduğu ifade edildi.

Yazıda, SPK’nın fonların Borsa İstanbul’da işlem gören paylarda ekonomik ve finansal gerçeklerle uyuşmayan yapay fiyat hareketlerine yol açıp açmadığını yakından takip etmesinin temel görevleri arasında bulunduğu belirtildi.

2024’ten Eylül 2026’ya kadar raporlar savcılığa gönderildi

Başsavcılık, SPK tarafından 2024 yılından Eylül 2026’ya kadar olan dönemde, Borsa İstanbul Pay Piyasasındaki bazı hisselerde manipülatif işlemlerin fonlar aracılığıyla gerçekleştirildiğine ilişkin hazırlanan raporlar doğrultusunda savcılığa suç duyurularında bulunulduğuna dikkat çekti.

Savcılık, kamuoyunda ’fon krizi’ olarak nitelendirilen süreçte birçok yatırımcının ciddi mağduriyet yaşadığını belirtti. Savcılık yazısında özellikle; Tera Portföy Birinci Serbest Fon, Pusula Portföy Hisse Senedi Fonu, Pusula Portföy Birinci Değişken Fon, Tera Portföy Algoritmik Stratejiler Serbest Fon, Atlas Portföy Serbest Fon ve Hedef Portföy İkinci Serbest Fon gibi fonlara dikkat çekildi.

"İmkansız tabir edilebilecek kazançlar" tespiti

Yazıda, bazı fonların faaliyet ve yatırım stratejileri bakımından benzer nitelikteki fonlara kıyasla olağan dışı seviyede kazanç sağladığı, yatırımcıların ise SPK denetimi altında oldukları güvencesiyle bu fonlara yatırım yaptığı ifade edildi.

Buna rağmen bazı yatırımcıların yatırımlarının karşılığını, hatta yatırdıkları anaparayı dahi alamadan mağdur oldukları kaydedildi.

Savcılık, soruşturma dosyalarında fonların bünyesinde bulunduğu portföy yönetim şirketleri, bunların hakim ortakları, yöneticileri ile bazı gerçek ve tüzel kişilerin yönlendirmeleri sonucunda ’imkansız tabir edilebilecek nitelikte kazançlar’ sağlayan kişi ve şirketlerin tespit edildiğini bildirdi.

Gönül hakkında ’açık ve yeterli emare’ değerlendirmesi

Başsavcılık yazısının en dikkat çekici bölümünde ise SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül’ün görev yaptığı dönemdeki sorumluluğuna ilişkin değerlendirmeye yer verildi.

Savcılık tarafından Gönül’ün mevzuattan kaynaklanan inceleme, denetim ve değerlendirme yetkisi ile görev sorumluluğunu yerine getirmediği hususunda ’açık ve yeterli emarelerin bulunduğu’ değerlendirmesi yapıldı.

Hazine ve Maliye Bakanlığından izin talebi

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 133’üncü maddesi gereğince SPK Başkan ve üyelerinin görevleriyle bağlantılı olarak işledikleri iddia edilen suçlar nedeniyle soruşturma yapılabilmesi için ilgili Bakanın izni gerekiyor.

Bu kapsamda İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, İbrahim Ömer Gönül hakkında gerekli soruşturmanın yapılabilmesi ve olayın tüm yönleriyle açıklığa kavuşturulabilmesi amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığından soruşturma izni verilmesini talep etti. Talep yazısının 30 Eylül tarihinde Bakanlığa gönderildiği ifade ediliyor.