Nobel Barış Ödülü, Uluslararası Adalet Divanı yargıcı Navanethem "Navi" Pillay’a verildi

Norveç Nobel Komitesi, Norveç’in başkenti Oslo’daki Norveç Nobel Enstitüsü’nde 2026 Nobel Barış Ödülü’nün sahibini düzenlenen basın toplantısı ile açıkladı. Norveç Nobel Komitesi Başkanı Jorgen, "2026 Nobel Barış Ödülü, olağanüstü cesareti ve dürüstlüğüyle daha kapsamlı bir küresel hukuk düzeninin oluşturulmasına öncülük eden bir kişiye veriliyor. Bu yılın ödül sahibi, savaş suçlarının insanlığa karşı suçların ve soykırımın yargılanmasında önemli rol oynamıştır. Norveç Nobel Komitesi, 2026 Nobel Barış Ödülü’nü barışın ve uluslararası hukukun geliştirilmesine yönelik çabalarından dolayı Navanethem "Navi" Pillay’a vermeyi kararlaştırmıştır" dedi.

Pillay’ın Güney Afrika’nın Durban kentinde apartheid rejimi altında Hint Tamil kökenli bir ailede dünyaya geldiğini ifade eden Frydnes, "Pillay, kökleşmiş yapısal ayrımcılığa, ırk ayrımına ve dışlanmaya karşı mücadele eden bir avukat ve hukuk alanında öncü bir isim olmuştur. Nelson Mandela’yı ve apartheid rejimine karşı mücadele eden isimleri savunduğu ilk yıllardan günümüzün en önemli uluslararası davalarından bazılarında yargıç olarak görev yapmasına kadar uzanan kariyerinde ortak bir çizgi bulunmaktadır" dedi.

Frydnes, "Bu yılın ödül sahibi, uluslararası hukukun kapsamını ve etkisini önemli ölçüde genişleten bir isim. Güney Afrika Yüksek Mahkemesi’nde, Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesinde ve Uluslararası Ceza Mahkemesinde yargıç olarak görev yaptı. Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği görevi üstlendi ve yakın zamana kadar BM’nin İşgal Altındaki Filistin Topraklarına ilişkin Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonuna başkanlık etti. Navi Pillay, bugün Myanmar’ın soykırımla suçlandığı davada Uluslararası Adalet Divanında yargıç olarak görev yapmaktadır. Tarihi nitelikteki uluslararası davalarda hukuki tedbirlerin savaş ve şiddet eylemlerinin önlenmesine yardımcı olabileceğini göstermiştir" dedi.

Navi Pillay kimdir?

1941 Güney Afrika doğumlu Hint Tamil kökenli Güney Afrikalı hukukçu ve insan hakları savunucusu Navi Pillay, Güney Afrika’daki Natal Üniversitesi’nde hukuk eğitimi aldı ve ABD’deki Harvard Hukuk Fakültesi’nde yüksek lisans ve hukuk doktorası yaptı.

1967’de Natal eyaletinde avukatlık bürosu açan Pillay, apartheid rejimi döneminde siyasi tutukluların haklarını savundu ve Nelson Mandela ve diğer siyasi mahkumların hapishane şartlarına ilişkin hukuki mücadelelerde yer aldı.

Pillay, 1995’te Güney Afrika Yüksek Mahkemesine atandı ve bu mahkemede görev yapan beyaz olmayan ilk kadın yargıç oldu. 1995 yılında BM tarafından kurulan Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde yargıç olarak göreve başladı ve 1999-2003 yılları arasında bu mahkemenin başkanlığını yürüttü. 1994’te Tutsilere karşı gerçekleştirilen soykırımın sorumlularının yargılandığı davalarda görev aldı. 2003’te Hollanda’nın Lahey kentindeki Uluslararası Ceza Mahkemesinin (UCM) ilk yargıçları arasında yer aldı. Burada savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım gibi ağır uluslararası suçların yargılanması süreçlerinde çalıştı.

2008-2014 yıllar arasında BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak görev yaptı. 2021’de ise BM İnsan Hakları Konseyi tarafından kurulan İşgal Altındaki Filistin Toprakları ve İsrail’e İlişkin Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu’nun başkanlığına getirildi. Bu komisyon, geçtiğimiz yıl eylül ayında İsrail’in Gazze’de soykırım işlediği sonucuna ulaşmıştı.

Pillay, 2019’dan bu yana Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) yargıç olarak görev yapıyor ve Gambiya’nın Myanmar’a karşı açtığı Rohingya Soykırımı davasında özel yargıç olarak yer alıyor.