Tokayev: "Kazakistan’ın ilk nükleer enerji santralinin inşaatına 2027 yılında başlanması mümkün"

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, ulusa sesleniş konuşmasını yaptı. Ülkesinin ekonomik kalkınma verilerini paylaşan Tokayev, "Uluslararası Para Fonu tahminlerine göre bu yıl Kazakistan’ın gayri safi yurtiçi hasılası (GSYH) yaklaşık 400 milyar dolar olacak. GSYH kişi başına 19 bin doları aşacak. Ekonomisinin büyüklüğü bakımından ülkemiz dünyada 47. sıraya yükselecek. Bu, nüfusu ülkemizden çok daha fazla olan bazı ülkeleri bu göstergelerde geride bırakacağımız anlamına geliyor" dedi. Ülkede imalat sanayisinin de hızla geliştiğini söyleyen Tokayev, söz konusu sektörün GSYH’deki payının yüzde 14’ü aştığını ve bunun ulusal ekonominin çeşitlendirilmesi yönünde yapılan sistemli çalışmaların somut bir sonucu olduğunu ifade etti. Tokayev, altın ve döviz rezervleri ile Ulusal Fon’un varlıklarının toplam hacminin 130 milyar doları aştığını aktardı.

"Mevcut elektrik üretimi son derece yetersiz"

Ülkesinin elektrik enerjisi üretimi konusuna değinen Tokayev, "Kazakistan, 123 milyar kilovatsaat elektrik üretiyor. Sanayisi, inşaat sektörü ve tarıma dayalı sanayisi gelişmekte olan, en önemlisi ekonominin tamamen dijitalleşmesini ve yapay zekanın toplumsal yaşamın tüm alanlarına entegre edilmesini hedefleyen bir ülke için mevcut elektrik üretiminin son derece yetersizdir" dedi. 2029’da enerji fazlasına ulaşmaları gerektiğini belirten Tokayev, bu kapsamda yeni elektrik santrallerinin inşa edilmesi ve mevcut elektrik santralleri ile elektrik hatlarının yenilenmesi gerektiğinin altını çizdi.

Kazakistan’ın ilk nükleer santralinin inşaatına 2027’de başlanması bekleniyor

Cumhurbaşkanı Tokayev, Kazakistan için nükleer enerji üretiminin temel önem taşıdığını belirterek, "Referandumun ardından nükleer santraller inşa etme ve hatta birkaçını birden kurma yönünde doğru bir karar alındı. Şimdi, örneğin 50 yıl sonra ve sonrasında bu santrallere nasıl uranyum sağlayacağımızı düşünmeye başlamamız gerekiyor. Devlet stratejik uranyum rezervi oluşturma önerisinin ciddi olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Bu, Kazakistan’ın santrallerinin önümüzdeki yüzyıldaki ihtiyaçlarını karşılayacaktır" ifadelerini kullandı. Tokayev santrallerin inşasına yardımcı olan yabancı ortakların Kazakistan’da yüksek teknoloji endüstrilerinin kurulmasına dahil edilmesinin, nükleer enerji alanında uzmanlık transferinin sağlanmasının ve Kazak nükleer uzmanlarının eğitilmesinin önemli olduğunu belirtti. Tokayev, "Rus ve Çinli şirketlerden bu tür teklifler alıyoruz. Elbette, her müzakere pozisyonunun Kazakistan’ın ulusal çıkarları göz önünde bulundurularak dikkatlice hazırlanması ve üzerinde anlaşılması gerekiyor" dedi. Tokayev, "Balkaş Nükleer Santrali’nin inşaatına gelecek yıl başlamanın mümkün, hatta gerekli olduğuna ve Moyınkum Nükleer Santrali’nin inşaatına da en kısa sürede başlamak için kapsamlı bir işbirliği anlaşması imzalanması gerektiğine inanıyorum" şeklinde konuştu.

Nükleer santral planları

Kazakistan, farklı nükleer santraller inşa etmeyi planlıyor. Rusya’nın Rosatom şirketi ilk santral olan Balkaş’ı inşa edecek. İki adet VVER-1200 reaktör ünitesinin inşası için yol haritası 2025 yılında imzalanmıştı. Santrallerin inşaatının yaklaşık 11 yıl sürmesi ve 2035-2036 yıllarında tamamlanması bekleniyor. Balkaş Gölü kıyısındaki Ulken köyü yakınlarında keşif çalışmaları 8 Ağustos 2025’te başlamıştı.

İkinci santral olan Moynkum, 2 adet 1200 MW’lık üniteye sahip olacak ve o da Balkaş Gölü üzerinde inşa edilecek. Çinli CNPC, öncelikli ortak olarak değerlendiriliyor.

İki tesis daha için yer arayışı sürüyor.