Uzmanından uyarı: "Tedavi edilmeyen vertigo, denge sorunlarını ve düşme riskini artırabiliyor"

Vertigo, kişinin kendisinin veya çevresinin döndüğünü hissetmesiyle ortaya çıkan ve iç kulak ya da merkezi sinir sistemindeki denge mekanizmalarından kaynaklanabilen bir durum olarak tanımlanıyor. Baş dönmesi, sersemlik ve denge bozukluğu gibi belirtilere yol açabilen vertigonun tedavi edilmemesi, altta yatan nedene bağlı olarak günlük yaşam kalitesini düşürebiliyor ve düşme riskini artırabiliyor. Acıbadem Bayındır Söğütözü Hastanesi KBB Uzmanı Prof. Dr. Yavuz Fuat Yılmaz, vertigoya bağlı bazı denge sorunlarının vestibüler rehabilitasyonla azaltılabileceğini belirterek tedavinin kişiye özel planlanması gerektiğine dikkat çekti.

Vestibüler rehabilitasyon nedir?

Vestibüler rehabilitasyonun egzersiz temelli özel bir fizik tedavi programı olduğunu belirten Prof. Dr. Yılmaz, "Vestibüler rehabilitasyon, özellikle kronik dengesizliklerde veya iç kulak hasarlarına bağlı denge sorunlarında, beynin kendini yeniden düzenleme ve uyum sağlama (nöroplastisite) yeteneğinden yararlanır. Böylece denge sisteminin daha etkin çalışması hedeflenir" dedi.

Bu sorunları yaşayanlar başvurabilir

Vestibüler rehabilitasyonun, uygun hastalarda ve akut atak dönemi dışındaki birçok denge probleminde etkili olabildiğini ifade eden Prof. Dr. Yılmaz, "Kristal oynaması olarak bilinen pozisyonel vertigoda, uygun manevraların ardından devam eden sersemlik hissinin giderilmesinde; iç kulak iltihabı sonrasında kalıcı hale gelen dengesizliklerde; Meniere hastalığının ataklar arasındaki dönemlerinde görülen denge sorunlarında; yaşa bağlı denge bozukluklarında ve migrenle ilişkili vertigoda vestibüler rehabilitasyondan yararlanılabilir" diye konuştu.

Vestibüler rehabilitasyon ile beynin denge sistemi yeniden eğitiliyor

Vestibüler rehabilitasyonun temel amaçlarından birinin beynin denge sistemini yeniden eğitmek olduğunu aktaran Prof. Dr. Yılmaz, iç kulaktaki denge sisteminin işlevinde bozulma olduğunda beynin aldığı sinyallerin etkilenebildiğini belirtti. Prof. Dr. Yılmaz, "Vestibüler rehabilitasyon, beynin gözlerden, kaslardan ve eklemlerden gelen duyusal bilgileri daha etkin kullanarak dengeyi sağlamasına yardımcı olur" ifadelerini kullandı.

Baş dönmesini tetikleyen hareketlere uyum sağlanması hedefleniyor

Bakış stabilizasyonunun da vestibüler rehabilitasyonun amaçları arasında yer aldığını belirten Prof. Dr. Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bakış stabilizasyonu, baş hareket ederken gözlerin bir hedefe odaklanmasını ve görüntünün net kalmasını sağlar. Baş dönmesini tetikleyen hareketler, uzman kontrolünde güvenli ve kontrollü bir şekilde tekrarlanarak beynin bu hareketlere uyum sağlaması hedeflenir. Böylece zamanla belirtilerin azalmasına katkıda bulunulabilir."

Vestibüler rehabilitasyonun duruş kontrolünü de geliştirmeyi amaçladığını kaydeden Prof. Dr. Yılmaz, özellikle ileri yaştaki bireylerde denge becerilerinin desteklenmesinin düşme korkusunun ve düşme riskinin azaltılmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Tedavi kişiye özel planlanmalı

Vestibüler rehabilitasyon programının kişinin şikâyetlerine, denge kaybının nedenine ve ihtiyaçlarına göre planlanması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Yılmaz, egzersizlerin bilinçsizce ve rastgele yapılmasının şikâyetleri artırabileceğine dikkat çekti. Prof. Dr. Yılmaz, "Vestibüler rehabilitasyon, KBB uzmanının değerlendirmesi doğrultusunda, bu alanda uzman odyologlar tarafından planlanmalı ve uygulanmalıdır" uyarısında bulundu.

Tedavinin sıklıkla haftada 1-2 seans şeklinde planlandığını ve sürenin hastanın durumuna göre değişebildiğini belirten Prof. Dr. Yılmaz, sözlerini şöyle tamamladı:

"Egzersizlerin ilk günlerinde hafif baş dönmesi ortaya çıkabilir. Bu durum, uygun egzersizlerde beynin denge sistemindeki değişikliklere uyum sağlama sürecinin bir parçası olabilir. Ancak belirtilerin şiddetlenmesi veya beklenmeyen şikâyetlerin ortaya çıkması halinde uzmanla iletişime geçilmelidir. Tedavinin başarısı için klinik seansların yanı sıra uzman tarafından önerilen ev egzersizlerinin de düzenli olarak yapılması önemlidir."